maart 28, 2010

De eerste dilemma’s / The first dilemma’s

Door Giselle Vegter

15 feb.
Ik zit op een bankje in een park in Sarajevo. Een groepje kinderen gooien sneeuwballen naar elkaar. Ik heb mezelf een Bosnische lunch gekocht: sirnica (kaaspita), krompirusa (aardappelpita) een karnemelk. De pita’s zijn warm en vet. Ik kom net uit mijn laatste gesprek met een Zwitserse culturele organisatie voor de Balkan en de moedeloosheid doet met grote vaart zijn intrede. Alles lijkt hier te groot en te veel. Het word me langzaam duidelijk hoe ingewikkeld deze samenleving in elkaar zit, hoe verlammend de politiek werkt en hoe onmogelijk het op dit moment lijkt een theaterproject in Bratunac op poten te krijgen. Wil je bijvoorbeeld bij deze laatste organisatie een subsidie aanvraag doen dan moet dat gedaan worden door maar liefst drie locale NGO’s uit verschillende Balkan landen. Ik begrijp inmiddels hoe essentieel het is dat een project van buiten gedaan moet worden met locale organisaties. Is logisch, de enige manier en het vruchtbaarst. Maar de puzzel hoe dat te doen duizelt me voor de ogen. Er zijn er veel, ze doen allemaal net iets anders of met andere groepen, je hoort verschillende verhalen over dezelfde mensen, dus ik weet niet waar ik op moet vertrouwen. Ik zou denken de eigen intuïtie, maar de culturule codes, het taalprobleem, en die verwoestende oorlog gooien zand in de ogen. Want met wie spreek ik? Bereik ik via deze persoon wel echt mijn doelgroep? Waar staat diegene met zijn opvattingen over het etnisch samenleven? Wie was “goed” en “fout”? En mag of kan ik daar eigenlijk wel een mening over hebben?  Ik word onderdeel van het probleem. Ik hoor mezelf denken in ‘wij’ en ‘zij’, in ‘goed’ en ‘fout’, en besluit dit maar te observeren. Het wordt de kunst van meebewegen en je eigen doel voor ogen houden.

“Onderdeel worden van het probleem”. Klinkt als geëngageerde kunstenaarstaal, waar ik ineens ver van weg wil rennen. Het echte dilemma ligt veel dieper. Is een kunstproject in een naoorlogs gebied een daadwerkelijk zinnige bijdrage of een idealistisch doekje voor het bloeden? Ik weet het niet.

Ik weet dat ik hier veel pijn zie en veel veerkracht. De meeste mensen leven door en zijn positief of proberen dat te zijn. Ik hoor vaak de opmerking “het goede nieuws is dat het niet slechter is.” Iedereen is aardig en gastvrij, er is humor en warmte, mensen zijn slim. In Sarajevo spuit iemand het logo DOSTA (genoeg) op de muren, ik ben er nog niet achter wat het is. Het maakt me woest en verdrietig als ik zie hoe lastig het dit land wordt gemaakt door incompetent leiderschap en een kapot verleden  Ik moet naar de centimeters kijken: naar wat ik kan doen voor een paar mensen voor een bepaald moment. Regelmatig, niet één keer. Positieve ontwikkelingen gaan langzaam en in kleine mate, negatieve krachten vernietigen in één keer heel veel. Misschien wel een natuurkundige wet.

Er komt een man aangelopen, hij kijkt bitter en agressief uit zijn ogen. Hij bekijkt de kinderen, en gooit een paar sneeuwballen naar ze. Best hard en gericht. De kinderen weten niet of het een spelletje is wat die meneer bedoelt. Ze kijken verward en rennen weg. De man schopt tegen een boomstronk en loopt door.

15 feb.

Sitting on a bench in a park in Sarajevo. A group of children are throwing snowballs to each other. I bought myself Bosnian lunch: sirnica (cheese pita) krompirusa (potato pita) and sour milk. Just had my last talk here, with a Swiss cultural organisation for the Balkans. At the moment, a big feeling of  discouragement is coming over me. Everything seems too big and too much. For example: to do an application at this last organisation, one needs three local NGO’s of different Balkan countries. I learned by now that our project should be done in close co-operation with local NGO’s: it is the only fruitfull way. But at this moment, the question how to organise a simple theatre project in Bratunac, is not simple at all. I am dizzled by this big puzzle of questions how to do this in the right way. There are many NGO’s (mostly in Srebrenica, almost none in Bratunac), they have all slightly different goals and groups, you hear different stories about the same organisations. Where do I have to look for and trust on? My own intuïtion should give me the direction or answer. But this intuïton is blurred by other cultural codes, language problems, and the influence of this devastating war. I don’t know with whom I am talking, if I really reach my target group via this organisation and how people really think about multi-ethnical living together. The question if somebody is ‘good’ or ‘wrong’ and what this means is coming up sometimes. I have the feeling I am not the person to have an opinion about these sentiments. I just observe that I am becoming part of the problem that I have the tendency to think in a ‘we’ and a ‘they’, in ‘good’ and ‘wrong’, while these words don’t mean the same thing to me as to a Bosnian person. It will be the challenge to balance between the local way of how things function and keeping our own target clear.

“Becoming part of the problem”. Sounds like good commited artist’s language. I tend to run away from this kind of sentences. The real dilemma lies much deeper. Is an art project in a post war society really contributing something of value, or is it -like we say in Dutch- an idealistic handkerchief for the bleeding? I don’t know.

What I do know is that I see pain but also stamina. People try to live on in a positive way and most people I see succeeding in this. They keep a spirit. There is everywhere a warm hospitality, humour and smartness. “The good news is that it’s not worse”, I hear this remark often. I like this word DOSTA (enough) that I see everywhere on the walls in Sarajevo, didn’t find out yet what it is.  But it makes me angry and sad if a see how the political system is making this country stand almost still, and how hard it is to carry the painfull past. So I will focus on the centimeter work: what can I contribute for some people in a certain time. And not once, but regularly. Positive development is always slow and on a small scale, but it grows. Negative energy damages a lot in a short time. Unfortunately. I think this is almost a physical law.

There is a man coming. He has a bitter and agressive look in his eyes, he observes the children for a moment. Then he also throws some snowballs towards them, quite hard and aimed. The children are puzzled for a moment, they don’t know if this man wants to join the game or has other reasons. They decide to run away. The man kicks a tree and walks on.

 

Categorieën: Uncategorized

Reacties

Eén reactie op ‘De eerste dilemma’s / The first dilemma’s’

  • Gonny Gaakeer says:

    Ha Giselle en anderen, zeer moedige en mooie onderneming! En niet gemakkelijk en wat een dilemma’s. Maar de aanhouder wint, er komt vast een manier om daar iets te maken. Wens jullie veel succes en geluk!


Laat een reactie achter bij Gonny Gaakeer Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>